کد خبر: 25244
تاریخ انتشار: ۱۹ مرداد ۱۳۹۸ در ۷:۳۴ ب٫ظ

تالاب بندر انزلی، جان ندارد، بس که درد دارد

طرح بایوجمی! طرحی که قبل از آغاز سرو صدای زیادی به پا کرد و زورحامیان و کارشناسان دلسوز محیط زیست به آن نرسید و پس از موافقت، این طرح با اما و اگرهای زیادی پیش رفت.

پایگاه خبری تحلیلی رساگیل: (Rasagil.ir)

طرح بایوجمی!

طرحی که قبل از آغاز سرو صدای زیادی به پا کرد و زورحامیان و کارشناسان دلسوز محیط زیست به آن نرسید و پس از موافقت، این طرح با اما و اگرهای زیادی پیش رفت.

بیش از یک دهه است که وضعیت تالاب انزلی در استان گیلان بحرانی است و هر روز وخیم تر می شود.

ورود فاضلاب های صنعتی و شهری اطراف تالاب، نخاله های ساختمانی تخلیه شده در تالاب، زمین خواری و اجرای پروژه میان گذر انزلی و بسیاری از دیگر قانون شکنی ها، باعث رسوب گذاری و کاهش عمق تالاب بین المللی انزلی شده است؛ به گونه ای که میانگین عمق این تالاب از ۱۱ متر به کمتر از ۲ متر و در مناطقی تا ۷۰ سانتی‌متر کاهش یافته است.

در حالی که طرح ها و پیشنهادهای مختلفی برای حل این معضل در دست بررسی است و طرحی نیز برای ایجاد رسوب بند در ورودی تالاب در دست اجراست؛ یک شرکت اصفهانی، در سال ۹۷ با رایزنی رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به موضوع ورود کرده و مدعی است که با روش “بایوجمی” و پاشیدن پودر، موجب تجزیه مواد آلی موجود در تالاب شده و آن را احیا خواهد کرد.

اجرای این طرح، علاوه بر مشکلات جدی زیست محیطی و سلامت، نزدیک به ۱ میلیارد تومان هزینه دارد. این درحالی است که کل بودجه احداث و راه اندازی سیستم تصفیه خانه فاضلاب برای شهرستان انزلی در حدود ۴۰۰ میلیارد برآورد شده است؛ تصفیه خانه ای که می تواند تالاب را از آلودگی بیشتر نجات دهد.

تالاب بین‌المللی انزلی از مهم ترین زیستگاه‌های پرندگان مهاجر و محل تخم ‌ریزی آبزیان است. این تالاب از نخستین تالاب‌های ثبت شده در “کنوانسیون بین المللی رامسر” در سال ۱۹۷۱ میلادی است.

این تالاب هم‌اکنون در فهرست “مونترآل” قرار گرفته است. قرار گرفتن در این فهرست به معنای این است که تالاب در حال از دست رفتن است و به مراقبت و احیا نیاز دارد.

پس از اجرایی شدن این طرح که با اختصاص بودجه کلان دولتی نیز همراه بود، مخالفین و منتقدین این طرح با ارائه ادله و مدارک همچنان بر عدم اجرای این پروژه اصرار کردند تا اینکه امام جمعه و دادستان بندر انزلی نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند.

امام جمعه شهرستان بندرانزلی: چرا این پروژه مخفیانه انجام شده است

امام جمعه شهرستان بندرانزلی، درباره خطرات و حوادث اخیر تالاب انزلی به مسوولان اجرایی و محیط زیست استان گیلان هشدار داد.

او با اشاره به اجرای “پروژه زیست پالایی تسریع یافته “با روش نانو(بایوجمی) که با اعتبار ۱ هزار میلیارد تومانی در انزلی کلید زده شده بر خطرزا بودن و شفاف نبودن علمی-مالی و اداری این پروژه تاکید کرد و گفت: اگر مدیر محیط زیست انزلی قرار باشد به خاطر مخالفت با این پروژه برکنار شود، موضوع را پیگیری خواهد کرد؛ افرادی را که در پشت پرده برخی از این جریانات هستند نام می برد و منافع آنها از این پروژه را به مردم اعلام خواهد کرد.

حجت الاسلام شمس الدین با تاکید بر اینکه این کار عمیق و کارشناسی، مخالفان و موافقانی با استدلال های گوناگون دارد گفت:« اما آنچه مسلم است این است که این طرح، مشکلات جدی دارد؛ شاید آثار مختصر مثبت و سریع الاثری داشته باشد، اما آسیب ها و آثار مخرب گسترده و طولانی مدتی دارد که به گفته کارشناسان بر سلامت نسل های بعدی اثر خواهد گذاشت.

امام جمعه انزلی خطاب به مسوولان محیط زیست و مسوولان اجرایی استان گفت:« اگر این کار، درست بود و نسبت به آن اطمینان داشتید چرا مخفیانه آن را انجام دادند؟ مردم شاهدند که هر طرحی را اجرا می کنند، مراسم ویژه می گیرند و از خبرنگاران دعوت می کنند؛ حتی سد لاسک که مخالفت های فراوانی با آن شد را رسما افتتاح کردند. حال چرا این پروژه را مخفیانه انجام داده اند و از آن هیچ خبری در سایت ها منتشر نشده باید بدان پاسخ داده شود؟

دادستان انزلی نیز با توجه به حساسیت های ایجاد شده در این زمینه ورود کرده و با توجه به مستندات ارائه شده از سوی مخالفین این طرح دستور توقف اجرای این طرح را داد.

سید رحمان سیدزاده، دادستان انزلی: مدارکی مبنی بر مضر نبودن اجرای طرح بایوجمی در تالاب انزلی درخواست شد که ارسال نشد

دادستان انزلی گفت: از سازمان حفاظت محیط زیست مدارکی مبنی بر مضر نبودن اجرای طرح بایوجمی در تالاب انزلی درخواست شد که ارسال نشد.

سید رحمان سیدزاده، دادستان عمومی انقلاب بندرانزلی علیه عیسی کلانتری معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، قربانعلی محمدپور مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان، فرشید سهیلی مجری طرح بایوجمی در تالاب بین المللی انزلی و عبدالله رضا کرباسی ناظر این طرح به اتهام تخریب محیط زیست، تضییع حقوق بیت‌المال و نشر اکاذیب اعلام جرم کرد.

سیدزاده، دادستان انزلی اظهار داشت: پس از ۲ ماه بررسی نظرات اساتید دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه تهران و برخی از کارشناسان زیست محیطی در خصوص اجرای طرح بایوجمی بر روی تالاب بین‌المللی انزلی دستور توقیف این طرح را صادر کردم اما به جای اینکه سازمان حفاظت محیط زیست به نظرات دلسوزانه کارشناسان توجه کند، این موضوع را نپذیرفت و اعلام کرد سازمان بین‌المللی جایکا با این موضوع موافق است.

وی با بیان اینکه از سازمان حفاظت محیط زیست مدارکی مبنی بر صلاحیت اجرای این طرح درخواست شد که فرستاده نشد اضافه کرد: متوجه شدیم که سازمان بین المللی جایکا طی نامه ای مخالفت خود را با اجرای این طرح به صراحت اعلام کرده بود.

دادستان عمومی انقلاب بندرانزلی همچنین با بیان مضرات اجرای طرح بایوجمی نظیر هدررفت زیاد هزینه، خسارت اکولوژیک و مخاطرات فراوان برای مردم انزلی، گیلان و مردم کشورمان گفت: وظیفه قوه قضاییه جلوگیری از این موارد است.

سیدزاده افزود: در استعلام نظرات ستاد نانو به صراحت گفته شده که این طرح به چهار دلیل نباید اجرا شود زیرا مخاطرات زیست محیطی دارد.

وی اضافه کرد: در نظرات کارشناسان و اساتید مبنی بر خطرناک بودن طرح بایوجمی به وضوح گفته شده که کلرید نقره و دی اکسید تیتانیوم استفاده شده در این طرح بر اساس نظرات آنالیز آزمایشگاه‌های تهران جزء مواد نانو است و این خلاف صحبت‌های مطرح شده مجری طرح و مشاور طرح در مصاحبه است.

دادستان عمومی انقلاب بندرانزلی با اشاره به اینکه ما از مجریان طرح خواستیم که این مواد را به دلیل خطرناک بودن در تالاب انزلی نریزند اما آن‌ها برای اجرای این طرح بیش از حد اصرار داشتند، گفت: بر مبنای دستورات قوه قضاییه و درخواست فعالان محیط زیست و تاکید ریاست دادگستری گیلان برای جلوگیری از هرگونه خسارت به محیط زیست و بیت‌المال بر علیه رئیس سازمان محیط زیست کشور و مدیر کل حفاظت محیط زیست گیلان، مجری و مشاور طرح و برخی افراد دیگر که در اجرای طرح معاونت داشتند اعلام جرم کردم و موضوع برای دادسرای کارکنان دولت در تهران که صلاحیت رسیدگی به موضوع را دارد ارسال و قرار هم صادر شد.

حمیدرضا دورودیان، هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان ورییس هیات مدیره انجمن بوم بانان: این طرح با  هیچ کدام از قوانین ملی و بین المللی سازگار نیست

حمیدرضا دورودیان، هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان و رییس هیات مدیره انجمن بوم بانان در خصوص تالاب انزلی گفت: این تالاب جزو کنوانسیون رامسر بوده و جز تالاب های بین المللی است و قوانین خاص خود را دارا است و کار کردن در این تالاب باید بر طبق قوانین بین المللی حفاظت از تالاب ها باشد

وی تصریح کرد: انجام هر اقدامی در این تالاب باید بر طبق قوانین ملی مصوب حفاظت از مناطق چهار گانه سازگار باشد، درحالیکه طرح بایوجیمی که توسط شرکت نانو صنعت پرشیا در تالاب انزلی در حال انجام است؛ با هیچ کدام از قوانین ملی و بین المللی سازگار نیست.

وی افزود: اساسا هر طرحی در نگاه کلی، باید سازگاری آن با توسعه پایدار بررسی شود و از نظر مولفه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و اکولوژی مورد بررسی قرار بگیرد.

این طرح با هیچکدام از مولفه های توسعه پایدار همخوانی ندارد. نه از نظر اجتماعی و فرهنگی مورد قبول جامعه محلی است و نه اقتصادی بوده و نه با محیط زیست منطقه سازگاری دارد.

دورودیان خاطر نشان کرد: در درجه اول کمتر طرحی بوده در کل کشور که تا این حد مخالفت سازمان های مردم نهاد، نهادهای اجتماعی و مردم را به همراه داشته باشد‌ و دولت نیز سرمایه عظیم را در این راه از دست بدهد.

وی اضافه کرد: از نظر فرهنگی نیز در گیلان نسبت به این طرح دیدگاه مثبتی وجود ندارد، زیرا زمین خواری های گسترده اصفهانی ها در این استان، ذهنیت منفی را نسبت به آنان رقم زده، و چون اصفهانی ها در اکثر روستاهای استان زمین های زیادی خریده و روستاها را اشغال کرده اند‌ و شرکت اصفهانی مجری طرح بایوجمی است، مردم همچنان به همان تصور منفی با مجریان این طرح نگاه کرده زیرا حس می کنند این شرکت فقط به دنبال این است که با این طرح سرمایه هنگفت را به جیب بزند.

حمیدرضا دورودیان ادامه داد: از نظر اقتصادی، بودجه این طرح از بودجه یکسال سازمان محیط زیست بیشتر است و به هیچ به عنوان با بودجه هایی که پیش از این و پس از این برای تالاب هزینه داده شده، تناسب و همخوانی ندارد.

وی اذعان داشت: این طرح کارها و روش های مشابه احیاء تالاب را ندارد. روش های مشابه بسیار ارزان تری برای این مهم وجود دارد که هیچگاه دیده نشده اند، مانند روش های فیزیکی، و روش های آبخیز داری، روش های کنترل سیلاب و حتی برداشت مکانیکی بسیار سازگارتر است با محیط زیست، علیرغم مشکلاتی که دارد.

دورودیان افزود: طرح بایوجمی از نظر اکولوژی نیز تضادهای اساسی داشته و دست اندرکاران مدافعی ندارند. مدافعین این پروژه دست اندرکارانش هستند. هیچ متخصص در زمینه اکولوژی و شیمی این طرح را تایید نمی کند. تعداد انگشت شمار مدافعین و دست اندرکاران این طرح بیان می کنند که با اجرایی شدن این طرح، مواد آلی را تجزیه، وارد تالاب و توسط ماهیان خورده شده و از بین می رود و تبدیل به co2 می شود، چون راه دیگری ندارد . زیرا لجن کف تالاب یا شناور شده و توسط ماهیان خورده می شود و یا تبدیل به co2 می شود، چون راه دیگری وجود ندارد. در هر دو حالت مشکلات اساسی وجود دارد.

وی ادامه داد: اجرای طرح بایوجمی، با توجه به اینکه تالاب انزلی یکی از تالاب های بین المللی ایران و مورد توجه جهانیان است، توسط نهادهای بین المللی مورد تایید نیست، زیرا منجر به تسریع تصاعدco2 در اتمسفر و آب تالاب می شود. در آب تالاب co2 اثرات مخربی دارد، اساسا یکی از بزرگترین چالش های تالاب انزلی بعد از کم شدن عمق آب، سبب افزایش غلظت co2 و کاهش اکسیژن می شود که این طرح دقیقا این موضوع را تشدید می کند‌، با این طرح واکنش اکسیژن تالاب کاسته می شود و گل آلودگی ایجاد می کند. لجن تالاب را در سطح آب شناور کرده و در نتیجه غلظت املاح در آب تالاب بالا می رود و پدیده غنی شدن اتفاق می افتد.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان بیان داشت: با اجرای این طرح، جمعیت ماهیان تغییر یافته و در نتیجه ماهیان لجن خوار افزایش می یابد و سبب افزایش وزن ماهیان می شود؛ ولی این ماهیان ماهیان مهمی نیستند و اتفاقا نقطه ضعف است که تنوع زیستی را تغییر می دهد و جمعیت ماهی ها به سمت افزایش ماهیان لجن خوار سوق می یابد و غالبیت زیستی تغییر می کند زیرا وقتی غالبیت ماهی ها برای ماهیان لجن خوار باشد، تنوع زیستی کاهش می یابد.

وی خاطر نشان کرد: افزایش وزن ماهی ها نکته مهمی نیست، آنچه مهم است تنوع زیستی ماهیان است. وزن ماهیان به عنوان شاخص سلامت و بهبود سلامت مطرح نیست. تنوع زیستی تالاب را به سمت ثبات و پایداری سوق می دهد.

وی ادامه داد: اکسیداسیون و تخریب طبیعت باید کند شود و مهمترین مشکلات طبیعت در جاهای مختلف که اکسیداسیون در خاک، جنگل ها در آتش سوزی، از بین رفتن سوخت های فسیلی تسریع یافته و co2 که قرار بوده به تدریج وارد طبیعت شود، به یکباره وارد شده و این تمام نظم و چرخه عناصر و مواد را در طبیعت از بین برده است. طرح بایوجمی دقیقا در راستای تسریع اکسیداسیون و بردن طبیعت به سمت بی نظمی است. اگر مواد در دل تالاب باشند و به مرور زمان تجزیه شوند، به اهداف اکولوژیک نزدیکتر است تا دچار اکسیداسیون کنیم.

وی اذعان داشت: نکته مهم دیگر این است که مدافعین این طرح مطرح می کنند که ماده دی اکسید تیتانیوم به طور معمول در کرم های ضد آفتاب، خمیر دندان و مواد خوراکی و آدامس استفاده می شود، پس این ماده بی ضرر است. اینها تعریف آلودگی را نمی دانند. مثلا آلودگی نوری. نور به ذات آلودگی نیست؛ ولی در جایی که باید نباشد، باشد، جزء آلودگی نوری است.

وی اضافه کرد: در استخرهای دنیا استفاده از کرم ضد آفتاب ممنوع شده، زیرا می دانند در محیط های طبیعی و محیط هایی که عموم استفاده می کنند، آلودگی ایجاد می کند. مخصوصا در سواحل، یکی از معضلات محیط زیستی این است که مواد شیمیایی کرم ضد آفتاب در اکوسیستم طبیعی وارد می شود.

دورودیان اضافه کرد: اگر در انبار گندم، زعفران را هم کنار آن بگذارید، باعث ایجاد آلودگی خواهد شد. اگرماده سالم را در جای نادرست قرار دهید، آلودگی ایجاد خواهد کرد. این به این معنی نیست که هر ماده ای که در آدامس استفاده شده در تالاب هم می تواند استفاده شود. در دنیا استفاده از این مواد ممنوع شده حتی در کرم های ضد آفتاب؛ زیرا می دانند در محیط های طبیعی و عمومی استفاده شود، آلودگی ایجاد می کند. مخصوصا در سواحل سعی می کنند از استفاده این کرم ها جلوگیری کنند.‌

وی تصریح کرد: یکی از معضلات محیط زیست این است که افرادی که کرم ضد آفتاب زده و در اکوسیستم طبیعی مانند برکه ها، تالاب و سواحل وارد می شوند، چه باید کرد؟ این به این معنی نیست که بی ضرر است. زمانی بچه های مدرسه را با د.د.ت می شستند. یکی از موارد رعایت بهداشت این بود که دانش آموز قبل از رفتن به مدرسه با د.د.ت اسپری شده باشد. بعدها متوجه شدند که چه تبعات منفی دارد؟

وی در خصوص اجرای طرح بایوجمی در تالاب انزلی گفت: برای هر گونه فعالیت در مناطق چهارگانه حفاظت شده محیط زیست، باید قوانین خاص آن منطقه دربالاترین سطح حفاظتی در مناطق حفاظت شده، انجام شود.

دورودیان خاطر نشان کرد: متاسفانه در قوانین محیط زیست دیده نشده و هیچ قانونی اجازه نمی دهد که چنین ماده شیمیایی در منطقه حفاظت شده به این شکل رها شود‌. مجریان این طرح در بعد آزمایشی ۱۲ هزار لیتر از این ماده را در تالاب استفاده کردند. تصورشان این بود که یک استخری آن وسط تالاب درست کردند که ایزوله است، ولی با اولین بارش باران دیواره های این استخر تعبیه شده از بین رفت و ۱۲ هزار لیتر ماده شیمیایی وارد تالاب شد.

وی اضافه کرد: عکس های اولیه از استخر نشان دهنده این است که دیواره ابتدایی بوده و مشخص بود که این استخر هرگز ایزوله نبوده و حتی آزمایش نباید انجام می شد.

وی اظهار داشت: نکته بعد فسادی است که از این طرح مشخص است. منشا پول ۸۵۰ میلیارد تومان بودجه اش از ستاد مدیریت بحران و بخش خشکسالی است که هیچ ارتباطی با مدیریت تالاب ندارد. سوال اینجاست که چرا بودجه مدیریت خشکسالی باید در این بخش از تالاب هزینه شود؟ به اندازه کافی در کشورمان مناطقی وجود دارد که این بودجه باید آنجا صرف شود؛ ولی متاسفانه با یک طرحی که اثرات زیست محیطی آن توسط یک شرکت معتبر، ارزیابی نشده در حال اجرایی شدن است و بخش عمده گزارشات ارزیابی بعد از مصوب شدن بودجه است. یعنی در ابتدا بودجه تصویب شد و بعد ناظر معرفی شده که این طرح را توجیه کند و گزارشی که داده مورد نقد است.

وی یادآور شد: مقالات بسیاری که مقالات روز دنیا هستند، سرطان زایی دی اکسید تیتانیوم، مخصوصا زمانیکه با ترکیبات نقره ترکیب شوند را تایید می کند و این باید ما را آگاه کند که این طرح باید مورد بررسی قرار گیرد زیرا خطر سرطان زایی این ماده از مشکلات دیگر این طرح است.

انتشار نظرات در پایگاه خبری رساگیل به معنی تائید آن نیست.

رساگیل نظرات حاوی توهین و افترا را منتشر نخواهد کرد.

لطفا از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها خودداری نمائید.

لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *